Geschiedenis van het kerkdorp Holtum (gemeente Sittard-Geleen)
De eerste schriftelijke gegevens over het kerkdorp Holtum zijn afkomstig uit oorkonden van 1202 en 1217 betreffende kasteel Wolfrath ( Wolvencroth en Wolvenkrode)
De naam Holtum is ontstaan uit Holt-heem (Germaans: hulta en haima) wat zou kunnen wijzen op een nederzetting in de vroege middeleeuwen.
In het eerste deel van de naam “Holt/Hout”wordt de natuurlijke omgeving aangeduid nl. dat de bewoners van Holtum omringd waren door bossen.
Oudere archeologische gegevens over Holtum wijzen op de ligging van de oude romeinse weg van Maastricht naar het Noorden.
Verder wordt in het schenkingsverhaal van koning Zwentibold (rond 900) vermeld dat de ruiter van de koning geen toegang kreeg tot het dorp en daardoor werd uitgesloten van een gemeenschappelijk gebruik van de Graetheide.
Het kerkdorp Holtum is altijd onderdeel geweest van de heerlijkheid Born.
In het midden van de 12e eeuw behoorde de heerlijkheid toe aan de Luikse prinsbisschop Hendrik van Leyen.
De geschiedenis van Holtum is altijd verbondengeweest met een tweetal huizen nl. Huize Holtum en Huize Wolfrath.
Huize Holtum
De eigenaars van het huis Holtum hebben altijd een grote rol gespeeld in het verleden van Holtum. Ze hadden het recht om de koster-schoolmeester aan te stellen. Hun invloedrijke positie moeten ze verworden hebben in de 2e helft van de 14e eeuw.
Het huis heeft een 16e eeuwse onderbouw met ton gewelven en schietgaten. De voorgevel kreeg zijn huidige vorm met fronton en daktorentje rond 1800.
Huize Holtum is oorspronkelijk een leen van het kapittel te Susteren het zg. Vossenleen en de bezitters waren verplicht militaire diensten te verrichten voor het Susters kapittel.
De oudste vermelding van Huize Holtum  dateert van 1345, waarin Walram II  van Valkenburg drie ridders en drie knapen als borgen stelt voor hemzelf, zijn vader Jan, heer van Born en Sittard en zijn broer Reinoud.

Johan Vos wordt verder genoemd in 1356, 1357 en 1362.
De familie Janssen-Houben woonde tot 1987 in Huize Holtum. In dat jaar werd het bezit verkocht aan het echtpaar P.Keulen-Gerards. 
Huize Wolfrath
Reeds in 1386 is er sprake van een huize Wolfrath.
Van het oude huis zijn slechts enkele steenresten bewaard gebleven in het muurwerk van de kelders.
Maarten Bentick begint met de bouw rond 1615 en waarschijnlijk is Huize Wolfrath in  1628 voltooid.
Men gaat er meestal vanuit dat de oudste vermelding van Wolfrath dateert van 1183-1191, waarin een bos in  Wolvenkrode wordt genoemd. In 1202  wordt in een schenking van Aleidis van Heinsberg aan het Norbertijnen-stift geschonken “allodium nostrum ubi nemus quoddam excide fecimus quod dicebatus Wolvencroth ( ons bezit, waar wij een bos hebben laten afzonderen, dat Wolvencroth heette)”.
In 1798 werd de vroegere heerlijkheid Born ondergebracht bij het Departement van de Roer, met als zetel Aken. Deze situatie werd op 9 februari 1801 definitief: Holtum werd frans territotium. In 1815 kwam Holtum bij het Koninkrijk der Nederlanden. Dit is het nog steeds met uitzondering van de periode 1830-1830 toen het bij België behoorde.
Op 1januari 1982 volgde een gemeenlijke herindeling. Het behoorde toen tot de nieuwe gemeente Born, welke in 2001 tenslotte opging in de gemeente Sittard-Geleen.
Bronnen
“ In Honorem Sanctie Martini St. Martinus ter Ere”
Het kerkelijk verleden van Holtum
Auteurs: drs. A.M.P.P.Janssen, H.G.J.Wagemens, W.F.Th.E.M.Willems.
Holtum 1987.

Born een koninklijk domein met een boeiend verleden….
Onder redactie van: R.Janssen, P.J.C.Lebens, W.Sangers,F.J.M. van Sloun,F.Th.W.Smeets.
Born, juli 1978.

Buchten van toen en nu.
Een visuele retrospectie betreffende Buchten, Illikhoven en Visserweert.
Door G.L.Houben.
Buchten 1978.