De geschiedenis van Buchten, Illikhoven en Vissersweert
 “Buchten is een zeer oud dorp, met een rijke en interessante historie. In het oeroude verleden hadden onder meer volken als Kelten, Germanen en Franken hun nederzettingen. Sporen van directe bewoning tijdens het begin van onze jaartelling werden gevonden bij opgravingen die in 1924 plaats vonden onder leiding van de archeoloog Dr. Remouchamps. In het gebied genaamd “den Welder”, gelegen aan de westzijde van het dorp, werden de fundamenten van een romeinse villa van het “porticus”-type blootgelegd. Voorts werd aan de zijdzijde van het dorp een romeinse sarcophaag opgegraven. De ontdekte fundamenten van een tweede bouwwerk uit deze periode, in het gebied plaatselijk bekend als “de Apotheker”, alsmede de hierbij gevonden munten, sieraden en gebruiksvoorwerpen vormen eveneens een belangrijke bijdrage voor de vaststelling van deze vroege bewoning.
De oudst bekende naam van het dorp is ook “Bittinum” ( ook “Bettinum”) aldus genoemd in de bekende Bittinumoorkonde van 1 oktober 704, waarin Aengilbaldus”-de edelman Engibald, zoon van Hildebold- een deel zijner bezittingen schenkt aan de H.Willibrordus. Ook in een schenkingsakte  uit het jaar 714, waarin Pepijn van Herstal (680-714) en zijn echtgenote Plectrudis landerijen afstaan ten gunste van het door Willibrordus te Susteren gestichte klooster, wordt Buchten als zodanig genoemd.
In de fundatiebrief van de collegiale kerk van Sint Bartholomeus te Luik uit het jaar 1031, wordt Buchten als “ allodium de BUTINES “ vermeld en bij testamentaire beschikking van prins-bisschop Balderik II, via zijn broer Giselbert- graaf van Loon-, aan het kapittel van Sint Bartholomeus geschonken.
In andere oorkonden en archiefstukken uit vroeger tijden vinden we voor Buchten benamingen als o.a. “Bugdinum”, het dorp zijn karakteristieke kenmerken voor vele dorpen in het dal van de Maas, zoals “Achter de Hegge”, “baove in het dörp”en “önger in het dörp”voor de respectievelijk zuidelijk en

  •  

“Bictine”,”Bictene”, “Buctine”, “Butine”, “Buhthe””, “Buhtene”, “Bugten”, “Bughten”, “Buchte”, en”Büchten”.
Ook het tweelingdorp Illikhoven-Visserweert is van zeer oude oorsprong. Uit een testamentaire beschikking dd. 1 mei 732 van de H.Adele, abdis vanPfalzel (D), dochter van koning Dagobert II en moeder van Alberic ( de bouwheer der abdij van Susteren blijkt, dat zij reeds voordien- zeer waarschijnlijk omstreeks het jaar 705 – het gebied genaamd “Insula”(Visserweert), geschonken heeft aan haar zoon Alberic.
Enkele decennia geleden werden bij opgravingen te Illikhoven archeologische vondsten gedaan waarvan men aannam dat ze afkomstig waren van een romeinse wachtpost.
Buchten is gelegen in het geografische midden van de “taille”van Limburg, waar onze provincie omsloten wordt , aan de oostzijde door het Duitse “Selfkant”-gebied en westelijk door de rivier “de Maas”met achterliggend Belgisch Limburg.
Door de ligging halfweg  en op het knooppunt van de route Roermond-Maastricht en Maaseik-Sittard, was Buchten in vroeger tijden een bekende halte- en wisselplaats der paarden voor de postkoets. Zeer lang reeds wordt met Illikhoven en Visserweert de parochtiegemeenschap Buchten gevormd, tevens samen met Born, Holtum, Graetheide en een gedeelte van Illikhoven de voormalige gemeente Born.
Het dorp heeft de typische bebouwingsstruktuur van de oorspronkelijke maaslandse woonkern, die voornamelijk tot uiting  komt  in een zuid-noord gerichte lintbebouwing van de hoofdstraat, nagenoeg parallel aan de Maas. Hierbij is op te merken, dat de oorspronkelijke loop van de beek, die het dorp binnenstroomde vanaf Klein-Holtum en via Oude Baan en Dorpsstraat uitmondde in de Reydsgraaf, deze struktuur in grote mate heeft beïnvloed. Ook de gebezigde benamingen en aanduidingen in noordelijk gelegen dorpsgedeelten”.
In 2001 ging de gemeente Born en dus ook Buchten op in de nieuwe gemeente Sittard-Geleen.
Bronnen
Buchten van toen en nu.
Een visuele retrospectie betreffende Buchten, Illikhoven en Visserweert.
Door  G.L.Houben.
Buchten, juli 1978.
Born een koninklijk domein met een boeiend verleden….
Onder redactie vanb : R.Janssen, P.J.C.Lebens, W.Sangers, F.J.M. van Sloun, F.Th.W.Smeets.
Bor, juli 1978.